Xu hướng 2027

EUDR, CBAM và hộ chiếu số sản phẩm: Doanh nghiệp xuất khẩu sang EU cần dữ liệu gì năm 2027

EUDR áp dụng từ 30/12/2026, tờ khai CBAM đầu tiên hạn 30/9/2027, hộ chiếu pin bắt buộc từ 18/2/2027. Nghĩa vụ chủ yếu thuộc nhà nhập khẩu châu Âu, nhưng dữ liệu phải đến từ nhà cung cấp. Doanh nghiệp Việt Nam cần dữ liệu gì và hệ thống nào để giữ đơn hàng.

EUDR, CBAM và hộ chiếu số sản phẩm cho doanh nghiệp xuất khẩu sang EU, ảnh minh họa quả địa cầu, chiếc lá và nhãn mã vạch

Trả lời nhanh

Điều doanh nghiệp cần biết

EUDR áp dụng từ 30/12/2026 với doanh nghiệp lớn, vừa và từ 30/6/2027 với doanh nghiệp nhỏ; CBAM vào giai đoạn chính thức từ 1/1/2026, tờ khai đầu tiên hạn 30/9/2027; hộ chiếu pin bắt buộc từ 18/2/2027. Việt Nam được xếp rủi ro thấp theo EUDR nhưng vẫn phải cung cấp tọa độ lô trồng. Nghĩa vụ thuộc doanh nghiệp đưa hàng vào EU, còn dữ liệu phải đến từ nhà cung cấp Việt Nam.

  • EUDR: 30/12/2026 với doanh nghiệp lớn, vừa; 30/6/2027 với doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ; cà phê hòa tan từ 30/12/2027.
  • Rủi ro thấp không có nghĩa là bỏ dữ liệu: vẫn cần tọa độ lô trồng ít nhất sáu chữ số thập phân.
  • CBAM: chứng chỉ bán từ tháng 2/2027, tờ khai đầu tiên cho năm 2026 hạn 30/9/2027.
  • Hộ chiếu pin điện tử bắt buộc từ 18/2/2027; dệt may, lốp, nhôm dự kiến có đạo luật ủy quyền năm 2027.

EUDR, quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu, áp dụng từ 30/12/2026 với doanh nghiệp lớn và vừa, từ 30/6/2027 với doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ. Cùng lúc, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đã vào giai đoạn chính thức từ 1/1/2026 với tờ khai năm đầu tiên hạn 30/9/2027, và hộ chiếu pin điện tử bắt buộc từ 18/2/2027. Nghĩa vụ pháp lý chủ yếu thuộc về doanh nghiệp đưa hàng vào EU, nhưng dữ liệu để đáp ứng phải đến từ nhà cung cấp: tọa độ từng lô đất trồng cà phê, cao su, gỗ; dữ liệu phát thải đã thẩm tra của thép, nhôm; thông tin sản phẩm cho hộ chiếu số. Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có dữ liệu sạch, truy xuất được theo lô sẽ giữ được đơn hàng.

Bài chuyển đổi số sản xuất nói về dữ liệu trong nhà máy; bài này nói về dữ liệu khách hàng châu Âu sẽ yêu cầu và các mốc năm 2027.

Xuất khẩu sang EU quan trọng thế nào với doanh nghiệp Việt Nam?

Theo Bộ Công Thương, 11 tháng năm 2025 Việt Nam xuất khẩu sang EU 51,16 tỷ USD, tăng 7,9%, chiếm 11,9% tổng kim ngạch xuất khẩu. Cà phê sang EU đạt 580.422 tấn, trị giá 3,2 tỷ USD, tăng 69,2% về trị giá; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 518,7 triệu USD; sắt thép 1,886 triệu tấn, 1,278 tỷ USD, giảm 34% về trị giá. Cà phê, cao su, gỗ chịu EUDR; sắt thép, nhôm chịu CBAM.

EUDR yêu cầu gì và áp dụng từ khi nào?

Mốc Đối tượng áp dụng
30/12/2026 Doanh nghiệp lớn và vừa; doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ vốn thuộc diện quy định gỗ EUTR
30/6/2027 Doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ còn lại
30/12/2027 Sản phẩm mới bổ sung vào danh mục, trong đó có cà phê hòa tan

EUDR áp dụng cho bảy mặt hàng: gia súc, ca cao, cà phê, cọ dầu, cao su, đậu tương, gỗ và một số sản phẩm làm từ chúng. Doanh nghiệp phải cung cấp tọa độ của từng lô đất sản xuất với ít nhất sáu chữ số thập phân; lô trên 4 ha (trừ gia súc) phải khai bằng đa giác mô tả chu vi lô. Lần sửa đổi tháng 12/2025 (Quy định 2025/2650) bỏ yêu cầu doanh nghiệp hạ nguồn và thương nhân phải xác minh thẩm định hay nộp tờ khai thẩm định. Tháng 5/2026, Ủy ban châu Âu kết luận không đề xuất sửa thêm văn bản luật gốc. Tháng 7/2026, danh mục được điều chỉnh: bỏ da sống, da thuộc của bò, lốp đắp lại, sản phẩm cao su lưu hóa, băng tải; thêm cà phê hòa tan và một số dẫn xuất dầu cọ.

Việt Nam xếp rủi ro thấp thì có cần dữ liệu không?

Vẫn cần. Theo Quy định thực thi (EU) 2025/1093, Việt Nam thuộc nhóm rủi ro thấp. Khi toàn bộ hàng có nguồn gốc từ nước rủi ro thấp, doanh nghiệp đưa hàng vào EU được thẩm định đơn giản: không phải đánh giá và giảm thiểu rủi ro đầy đủ, nhưng vẫn phải thu thập thông tin chứng minh sản phẩm tuân thủ. Điều kiện là đã đánh giá nguy cơ trộn lẫn với hàng không rõ nguồn gốc hoặc từ nước rủi ro tiêu chuẩn, rủi ro cao; nhà máy chế biến dùng nguyên liệu nhập từ nước khác cần tách lô và truy xuất theo mẻ.

Ủy ban châu Âu nói rõ EUDR không đặt nghĩa vụ trực tiếp lên nhà sản xuất ngoài EU, trừ khi họ tự đưa hàng vào EU, nhưng khách hàng EU có thể yêu cầu họ cung cấp thông tin về tính hợp pháp và tọa độ nơi trồng. Ở trong nước, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đã đưa Bản đồ ranh giới rừng quốc gia năm 2020 phiên bản 1.0 lên nền tảng eudr.vnforest.gov.vn để doanh nghiệp đối chiếu lô đất.

CBAM ảnh hưởng gì đến doanh nghiệp thép, nhôm?

CBAM áp dụng giai đoạn chính thức từ 1/1/2026: nhà nhập khẩu EU phải được cấp phép, báo cáo, mua và nộp chứng chỉ CBAM tương ứng với lượng phát thải ẩn trong hàng nhập. Các mốc chính:

  • Ngưỡng miễn 50 tấn mỗi năm cho mỗi nhà nhập khẩu, tính cộng dồn sắt thép, nhôm, phân bón, xi măng.
  • Chứng chỉ CBAM được mua trên nền tảng trung tâm chung từ tháng 2/2027; giá áp dụng cho quý 3/2026 là 82,32 euro mỗi chứng chỉ.
  • Tờ khai CBAM đầu tiên, cho hàng nhập năm 2026, phải nộp trước 30/9/2027.
  • Đề xuất mở rộng CBAM sang hàng hạ nguồn dùng nhiều thép, nhôm, dự kiến áp dụng từ 1/1/2028, đang được các cơ quan EU đàm phán và chưa thành luật.

Nhà nhập khẩu có thể khai phát thải theo giá trị mặc định của Ủy ban châu Âu hoặc giá trị thực; muốn dùng giá trị thực, nhà sản xuất ở nước thứ ba phải cung cấp dữ liệu phát thải đã được thẩm tra. Nhà xuất khẩu đo đạc, thẩm tra được phát thải theo từng sản phẩm sẽ cho khách hàng lựa chọn không phải dùng giá trị mặc định, và đó là lợi thế khi đàm phán.

Hộ chiếu số sản phẩm bắt đầu từ ngành nào?

Từ 18/2/2027, mọi pin phương tiện giao thông hạng nhẹ (LMT), pin công nghiệp dung lượng trên 2 kWh và pin xe điện đưa ra thị trường EU phải có hộ chiếu pin điện tử. Với sản phẩm khác, theo Quy định thiết kế sinh thái ESPR, mỗi đạo luật ủy quyền đặt yêu cầu cho một nhóm sản phẩm và doanh nghiệp có ít nhất 18 tháng chuyển tiếp; hệ thống đăng ký hộ chiếu số của EU vận hành từ 20/7/2026. Kế hoạch của Ủy ban châu Âu: sắt thép năm 2026; dệt may, lốp xe, nhôm năm 2027; nội thất năm 2028; nệm và sản phẩm ICT năm 2029.

Doanh nghiệp cần hệ thống dữ liệu gì?

Yêu cầu Dữ liệu cần có Hệ thống
EUDR Tọa độ, đa giác lô trồng; thời gian sản xuất; nhà cung cấp, thương lái; chứng từ hợp pháp; lô hàng nào đến từ lô đất nào Cơ sở dữ liệu vùng trồng, ứng dụng thu tọa độ, truy xuất theo lô trong ERP
CBAM Sản lượng, nguyên liệu, năng lượng tiêu thụ, phát thải theo sản phẩm; báo cáo thẩm tra Hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm tra phát thải (MRV) gắn với ERP sản xuất
Hộ chiếu số sản phẩm Mã sản phẩm, thành phần, xuất xứ, nhà cung cấp, thông tin sửa chữa, tái chế Quản lý dữ liệu sản phẩm, mã định danh và QR trên sản phẩm

Doanh nghiệp nên làm gì trước các mốc năm 2027?

  1. Hỏi khách hàng EU họ cần dữ liệu gì, định dạng nào, từ thời điểm nào.
  2. Kiểm kê nguồn nguyên liệu: vùng trồng, nhà cung cấp, thương lái; nguyên liệu nhập từ nước khác.
  3. Thu tọa độ lô trồng đúng chuẩn và đối chiếu với bản đồ ranh giới rừng trên eudr.vnforest.gov.vn.
  4. Tách lô, truy xuất theo mẻ trong kho và sản xuất.
  5. Với thép, nhôm: đo phát thải theo sản phẩm và chuẩn bị thẩm tra trước hạn tờ khai 30/9/2027 của khách hàng.
  6. Chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm cho hộ chiếu số nếu xuất pin, dệt may, nội thất.
  7. Chọn phần mềm có API để chia sẻ dữ liệu với khách hàng thay vì gửi file thủ công cho từng đơn.

Góc nhìn của PTK Solutions

Chúng tôi cho rằng với doanh nghiệp Việt Nam, EUDR và CBAM trước hết là bài toán dữ liệu, sau mới là thuế hay chứng nhận. Người nộp tờ khai, mua chứng chỉ là doanh nghiệp châu Âu, nhưng họ sẽ chọn nhà cung cấp gửi được dữ liệu đúng, đủ và nhanh. Nhà cung cấp quản lý vùng trồng, lô hàng, phát thải bằng sổ tay và Excel sẽ khó giữ đơn khi các mốc năm 2027 đến. Một hệ thống truy xuất theo lô, nối từ vùng nguyên liệu tới kho, sản xuất và xuất hàng, phục vụ được cả ba yêu cầu, và cả những khách hàng ngoài EU đang đòi chuỗi cung ứng minh bạch hơn.

Xây hệ thống truy xuất cùng PTK Solutions

PTK Solutions tư vấn và triển khai ERP, phần mềm quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất theo lô và kết nối dữ liệu với khách hàng. Xem tư vấn triển khai ERP và quản trị vận hành, bài xây nền tảng dữ liệu doanh nghiệp, hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ.

Số liệu đáng chú ý

Nguồn và phương pháp

Nội dung do PTK Solutions tổng hợp theo góc nhìn triển khai thực tế. Các con số dạng lộ trình, bước hoặc chỉ số là khung tư vấn của PTK, không phải số liệu thống kê thị trường nếu không ghi rõ nguồn.

  1. Ủy ban châu Âu: EU Deforestation Regulation (EUDR)
  2. Quy định thực thi (EU) 2025/1093 về xếp loại rủi ro quốc gia
  3. Ủy ban châu Âu: Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM)
  4. Ủy ban châu Âu: Digital Product Passport
  5. Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm: Nền tảng EUDR

Câu hỏi thường gặp

EUDR áp dụng từ khi nào?

EUDR áp dụng từ 30/12/2026 với doanh nghiệp lớn và vừa (kể cả doanh nghiệp nhỏ vốn thuộc diện quy định gỗ EUTR), từ 30/6/2027 với doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ còn lại, và từ 30/12/2027 với sản phẩm mới bổ sung vào danh mục như cà phê hòa tan.

Việt Nam được xếp rủi ro thấp thì có phải cung cấp tọa độ vùng trồng không?

Có. Rủi ro thấp chỉ cho phép doanh nghiệp đưa hàng vào EU thẩm định đơn giản, không phải đánh giá và giảm thiểu rủi ro đầy đủ, nhưng vẫn phải thu thập thông tin chứng minh tuân thủ, trong đó có tọa độ từng lô đất sản xuất. Khách hàng EU sẽ yêu cầu nhà cung cấp Việt Nam cung cấp dữ liệu này.

CBAM có bắt doanh nghiệp Việt Nam nộp tiền không?

Người nộp tờ khai và mua chứng chỉ CBAM là nhà nhập khẩu EU. Doanh nghiệp Việt Nam cần cung cấp dữ liệu phát thải đã thẩm tra nếu khách hàng muốn khai giá trị thực thay vì giá trị mặc định. Tờ khai CBAM đầu tiên, cho hàng nhập năm 2026, hạn 30/9/2027.

Hộ chiếu số sản phẩm áp dụng cho ngành nào trước?

Pin là ngành đầu tiên: từ 18/2/2027, pin xe điện, pin phương tiện giao thông hạng nhẹ và pin công nghiệp trên 2 kWh phải có hộ chiếu pin điện tử. Theo kế hoạch ESPR, sắt thép năm 2026, dệt may, lốp xe, nhôm năm 2027, sau mỗi đạo luật ủy quyền có ít nhất 18 tháng chuyển tiếp.

Dịch vụ liên quan

ERP, HRM & quản trị vận hành

Tư vấn triển khai ERP, HRM giúp doanh nghiệp quản trị vận hành, nhân sự và tài chính trên một nền tảng thống nhất.

PTK Solutions là công ty công nghệ tại TP.HCM (mã số thuế 0316775211), 8+ năm kinh nghiệm và 500+ dự án cho doanh nghiệp Việt Nam, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Xem phạm vi dịch vụ